W polskim systemie prawnym doszło do istotnych zmian, które mają bezpośredni wpływ na restrukturyzację przedsiębiorstw, zawieranie układów z wierzycielami oraz alternatywy wobec upadłości firmy. Nowelizacja ustawy – Prawo restrukturyzacyjne stanowi implementację unijnej dyrektywy drugiej szansy (2019/1023) i ma na celu stworzenie bardziej efektywnego mechanizmu oddłużeniowego dla przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością.
Kierunek zmian jest wyraźny:
✔ większa przejrzystość postępowań restrukturyzacyjnych,
✔ wzmocnienie pozycji wierzycieli,
✔ lepsze dopasowanie procedur do realiów biznesowych.
Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorcy?
Test zaspokojenia wierzycieli – nowy obowiązek w restrukturyzacji
Jedną z kluczowych nowości w Prawie restrukturyzacyjnym będzie obowiązek sporządzenia testu zaspokojenia wierzycieli. Dokument ten ma powstawać już na wczesnym etapie postępowania restrukturyzacyjnego i pełnić funkcję ekonomicznej symulacji.
Test ma pokazywać, jak wyglądałoby zaspokojenie wierzycieli w trzech wariantach:
- realizacja układu i kontynuacja działalności przedsiębiorstwa,
- ogłoszenie upadłości i sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości,
- likwidacyjna sprzedaż majątku w postępowaniu upadłościowym.
Z perspektywy przedsiębiorcy oznacza to konieczność rzetelnego przygotowania danych finansowych. Dla wierzycieli – zwłaszcza banków i instytucji finansowych – test zaspokojenia stanie się kluczowym narzędziem oceny opłacalności restrukturyzacji.
Warto podkreślić, że mikroprzedsiębiorcy zostaną zwolnieni z tego obowiązku, co ma ograniczyć nadmierne formalności przy drobnej działalności gospodarczej.
Cramdown – łatwiejsze zatwierdzanie układu mimo sprzeciwu wierzycieli
Projekt nowelizacji rozwija również mechanizm cramdown, czyli zatwierdzenia układu pomimo sprzeciwu części wierzycieli. To rozwiązanie szczególnie istotne w sytuacjach, gdy:
- układ jest ekonomicznie uzasadniony,
- dłużnik realnie odzyskuje zdolność do regulowania zobowiązań,
- sprzeciw zgłaszają pojedyncze grupy wierzycieli.
Nowe przepisy kładą nacisk na:
- udział co najmniej jednej grupy, która w upadłości miałaby szansę na zaspokojenie.
- rzetelną wycenę majątku przedsiębiorcy,
- głosowanie większości grup wierzycieli,
W praktyce oznacza to większą elastyczność sądu restrukturyzacyjnego i większe szanse na uratowanie przedsiębiorstwa przed upadłością – nawet przy braku jednomyślności.
Większe obowiązki dokumentacyjne – ale też większa przejrzystość
Nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego zwiększa zakres dokumentów, które przedsiębiorca musi przedstawić w postępowaniu. Plan restrukturyzacyjny ma obejmować m.in.:
- szczegółowy opis sytuacji ekonomicznej firmy,
- zestawienie aktywów i pasywów,
- analizę wpływu restrukturyzacji na zatrudnienie,
- informacje o statusie przedsiębiorcy (mikro, mały, średni).
Celem tych zmian jest zwiększenie transparentności postępowania restrukturyzacyjnego oraz lepsza ochrona interesów wierzycieli i pracowników.
Dla przedsiębiorcy oznacza to jedno: restrukturyzacja musi być dobrze przygotowana i oparta na realnych danych, a nie jedynie deklaracjach.
Sprzedaż majątku zabezpieczonego – większa elastyczność
Projekt przewiduje także istotne ułatwienia w zakresie sprzedaży przedmiotów zabezpieczenia rzeczowego, takich jak nieruchomości obciążone hipoteką czy maszyny objęte zastawem.
Za zgodą wierzyciela:
- bez konieczności kierowania sprawy bezpośrednio do upadłości.
- sprzedaży będzie mógł dokonać nadzorca wykonania układu lub zarządca przymusowy,
To rozwiązanie znacząco zwiększa szanse na skuteczne zawarcie układu z wierzycielami i kontynuowanie działalności gospodarczej.
Co oznaczają zmiany dla przedsiębiorcy? – podsumowanie
Nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego, wdrażająca dyrektywę drugiej szansy, realnie wzmacnia znaczenie restrukturyzacji jako alternatywy dla upadłości. Test zaspokojenia wierzycieli, rozwinięcie mechanizmu cramdown oraz rozszerzone obowiązki dokumentacyjne mają zwiększyć bezpieczeństwo obrotu i przewidywalność postępowań.
Choć nie wszystkie postulaty unijne zostały jeszcze wdrożone, kierunek zmian jest korzystny dla przedsiębiorców, którzy odpowiednio wcześnie podejmą działania restrukturyzacyjne.
Potrzebujesz wsparcia w restrukturyzacji firmy?
Każde postępowanie restrukturyzacyjne wymaga indywidualnej strategii, rzetelnej analizy finansowej i znajomości aktualnych przepisów.
Jeżeli:
- planują Państwo restrukturyzację przedsiębiorstwa,
- chcą przygotować układ z wierzycielami,
- potrzebują oceny ryzyk związanych z nowelizacją,
zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią restrukturyzacyjną.
